هەڵسەنگاندنە، نەک بڕیاری فەرمی
ئەنجامەکە بە وەک یارمەتی بۆ پلانەدانان و بڕیاردان بەکاربهێنە. لە بڕیارە گرنگەکاندا باشترە وردەکارییەکان لەلایەن دەسەڵاتدار، بانک، خاوەنکار یان ڕاوێژکار پشتڕاست بکەیتەوە.
ئامرازەکان
ژمێرەری سەدی
دیار بکە ئایا دەتەوێت بەهای سەدێک بدۆزیتەوە یان دەزانیت بەشێک چەند سەدیی بنەڕەتە، و ئەنجامەکە دەرئەچێت لە هەمان سات.
پرسیارە باوەکان
جیاوازی لە نێوان ڕێژە (٪) و خاڵی ڕێژە (percentage points) چییە؟
٪ گۆڕانی ڕێژەیی (نسبی) پیشان دەدات، بەڵام خاڵی ڕێژە جیاوازیی ڕاستەوخۆی نێوان دوو ڕێژەیە. بۆ نموونە 20% → 25% یعنی +5 خاڵ.
چۆن داشکان (discount) یان زیادکردن (markup) هەژمار بکەم؟
لە دۆخی “نرخ/بڕی ڕێژە” دا ڕێژەیەک لەسەر بنەما هەژمار بکە (وەک 25% لە 800). داشکان: کەم بکەوە. زیادکردن: زیاد بکە.
بۆچی +20% پاشان −20% ناگەڕێتەوە بۆ سەرەتا؟
چونکە بنەما دەگۆڕێت. پاش زیادکردن، −20% لەسەر نرخە نوێیەکە هەژمار دەکرێت. بۆ ئەوەی +20% هەڵوەشێنیتەوە پێویستە −16.67% بکەیت.
چۆن ئەنجامەکان ڕاون بکەم؟
ژمێرەکانی ڕێژە زۆرجار دەهەم دەهێنن. بۆ پارە زۆرجار دوو دەهەم کافییە، بەڵام بۆ شیکاری دەتوانیت دقتی زیاتر هەڵبگریت.
بەهای سەد
ئەگەر نرخی بنەڕەت و سەدی داواکراوت هەیە، ئەم دۆخە تەنیا ئەو بەهایە دەرئەهێنێت. گونجاوە بۆ داشکاندن، VAT، کومسیۆن و مارژ.
سەدی بەش
بەشی دیاریکراو و نرخی بنەڕەت داخل بکە بۆ ئەوەی بزانیت ئەو بەشە چەند سەدیی کۆی گشتییە. ئەمە یارمەتیت دەدات فاکتۆر و بودجە بپشکنیت.
ئەنجامی تاک
هەموو ژمێرکردنێك تەنیا ئەو ژمارەیە نیشان دەدات کە داوات کردووە، بۆیە ئاسانە بۆ کۆپیکردن و بەکارهێنانی تر.
سەدییەکان: گرنگترین بنچینەکان
سەدی واتە “لە هەر 100 ـێک”. لە داشکان، سود، باج و گەشە زۆر بەکار دەهێنرێت.
فورمولی بنچینە
- سەدی لەسەر ژمارە:
بەها = بنەما * (سەدی / 100) - گۆڕانکاری بە سەدی:
گۆڕانکاری = (نوێ - کۆن) / کۆن * 100 - گەڕانەوە بۆ بنەما:
بنەما = بەها / (سەدی / 100)
خاڵی سەدی vs سەدی
جیاوازیان گرنگە:
- 20% بۆ 25% = +5 خاڵی سەدی.
- گۆڕانکاری ڕێژەیی = +25%.
داش و زیادکردن
تێبینی باوەک:
- +20% پاشان −20% نابێتەوە بە هەمان دەستپێک.
نموونە:
- 100 → +20% = 120
- 120 → −20% = 96
خاوکردنەوە
لە پارەدا زۆرجار خاوکردنەوە بۆ یەکەکان بەسە. لە ڕێژەدا یەک یان دوو دەسیمال دەتوانێت باشتر بێت.
چۆن ئەم ژمێرەرە بخوێنیتەوە
ئەنجامەکان بۆ ڕێنمایییە. ئەوان پشت بە یاسا و گریمانە و مۆدێلی سادەکراو دەبەستن کە لەوانەیە لەگەڵ دۆخی ڕاستەقینەی تۆ جیاواز بن.
میتۆدۆلۆجی
هەر ژمێرەرێک داخڵکردن، گریمانە و لۆجیکی ژمێرەی دیاریکراو بەکاردەهێنێت. لە پەڕەی میتۆدۆلۆجییەکەدا ڕێبازە گشتییەکە ڕوون دەکەینەوە.
میتۆدۆلۆجی بخوێنەوەسەرچاوە و نوێکردنەوەکان
پێویستە ژمێرەرە گرنگەکان بۆ یاسا فەرمییەکان، ڕێنمایی گشتی یان سەرچاوەی دیاریکراوی تر بگەڕێندرێنەوە.
سەرچاوەکان ببینەژمێرەری پەیوەندیدار
ژمارە ڕۆمییەکان
گۆڕینی نێوان ژمارە عەرەبییەکان و ژمارە ڕۆمییەکان. پشتگیری گۆڕینی دووڵایەنە بۆ ژمارەکان لە نێوان ١-٣٩٩٩.
گۆڕینی پلەی گەرما
ژمارەی پلەی گەرما لە نێوان سیلیزی، فاهرەنهایەت و کێلڤین بگۆڕە و هەموان لە کاتێكدا ببینە.
گۆڕاوەری هێزی کارەبایی
هێز لەنێوان وات، کیلۆوات، میگاوات، گێگاوات، ھەستکراوت، BTU/h، تۆنی ساردکەر، dBm و dBW دەگۆڕێت بە یەک دانە هێنانی زانیاری.