هەڵسەنگاندنە، نەک بڕیاری فەرمی
ئەنجامەکە بە وەک یارمەتی بۆ پلانەدانان و بڕیاردان بەکاربهێنە. لە بڕیارە گرنگەکاندا باشترە وردەکارییەکان لەلایەن دەسەڵاتدار، بانک، خاوەنکار یان ڕاوێژکار پشتڕاست بکەیتەوە.
ئامرازەکان
ژمارە ڕۆمییەکان
گۆڕینی نێوان ژمارە عەرەبییەکان و ژمارە ڕۆمییەکان. پشتگیری گۆڕینی دووڵایەنە بۆ ژمارەکان لە نێوان ١-٣٩٩٩.
پرسیارە باوەکان
بۆچی مەودا لە 1–3999 دا سنووردارە؟
ئەمە باوەترین ستانداردە بۆ ژمارەکانی ڕۆمانی بە بەکارهێنانی I, V, X, L, C, D, M بەبێ نیشانەی زیادە. بۆ ژمارەی گەورەتر زۆرجار خەتە سەرەوە یان ڕێگاکانی تر بەکار دەهێنرێت.
یاسا سەرەکییەکانی ژمارەی ڕۆمانی چین؟
زۆرجار نیشانەکان لە گەورە بۆ بچووک نووسراون و کۆکراون (VIII = 8). نیشانەی بچووک پێش گەورە واتای کەمکردنەوەیە (IV = 4، IX = 9).
ئایا ژمارەی سەفر یان منفی هەیە لە ڕۆمانی؟
نەخێر. ژمارەی ڕۆمانیی کلاسیکی تەنها ژمارە تەواوە پۆزەتیڤەکان پیشان دەدات. بۆ سەفر، منفی یان دەهەمەکان ژمارەی عەرەبی بەکار دەهێنرێت.
چۆن بزانم ژمارەی ڕۆمانی دروستە؟
نووسینی دروست یاساکانی دووبارەکردنەوە و کەمکردنەوە ڕەچاو دەکات (بۆ نموونە IIV بۆ 3 دروست نییە). ئەم گۆڕەرە دڵنیایی دەکات لە دروستیی داخڵکراوەکە.
گۆڕین لە نێوان سیستەمەکانی ژمارە
ژمێرەرەکەمان گۆڕین لە نێوان ژمارە عەرەبییەکان (١، ٢، ٣...) و ژمارە ڕۆمییەکان (I، II، III...) ئاسان دەکات. ژمارەیەکی عەرەبی یان ژمارەیەکی ڕۆمی بنووسە، و دەستبەجێ ئەنجامەکە لە سیستەمەکەی تر وەردەگریت. هەموو ژمارەکان لە ١ بۆ ٣٩٩٩ پشتگیری دەکات.
چۆن ژمارە ڕۆمییەکان کاردەکەن
ژمارە ڕۆمییەکان حەوت هێمای بنەڕەتی بەکاردێنن: I (١)، V (٥)، X (١٠)، L (٥٠)، C (١٠٠)، D (٥٠٠) و M (١٠٠٠). بە تێکەڵکردنی ئەم هێمایانە، هەر ژمارەیەک تا ٣٩٩٩ دەتوانرێت دەربڕاو بێت. هێمایەکی بچووکتر پێش گەورەتر واتای لابردنە (IV = ٤)، لەکاتێکدا هێمایەکان بە ڕیزی دابەزین کۆدەکرێنەوە (VI = ٦).
بەکارهێنانی مۆدێرن لە ئەمڕۆدا
هەرچەندە ژمارە ڕۆمییەکان لە ڕۆمای کۆن سەرچاوە دەگرن، هێشتا لە ئەمڕۆدا لە زۆر بوارەکاندا بەکاردەهێنرێن. لەسەر ڕووی کاتژمێرەکان، بۆ ژمارەکردنی بەشەکانی کتێبەکان، بۆ ساڵە گرنگەکان و ڕووداوەکان (Super Bowl LVIII)، لە ناوی پاشایان و پاپەکاندا، و لە تەلارسازی کلاسیکیدا دەردەکەون.
ژمارە رۆمییەکان: یاسا و نموونە
ژمارە رۆمییەکان سیستەمێکی کۆنە کە هێشتا لە کاتژمێرەکان، بەشەکانی کتێب و هەندێک ڕووداو بەکار دەهێنرێت.
هێماکان
هێما باوەکان:
I= 1V= 5X= 10L= 50C= 100D= 500M= 1000
چۆن کار دەکات
دوو شێواز هەیە:
- کۆکردنەوە: نرخەکان کۆ دەکرێنەوە (
VIII= 8). - کەمکردنەوە: هێمای بچووک پێش گەورە واتە کەمکردنەوە (
IV= 4،IX= 9).
جفتە کەمکردنەوە باوەکان:
IV(4)،IX(9)XL(40)،XC(90)CD(400)،CM(900)
هەڵە باوەکان
- نووسینی
IIIIبۆ 4 (لە هەندێک کاتژمێردا دەبینرێت، بەڵامIVستانداردە). - بەکارهێنانی یاسای کەمکردنەوە بە شێوەی زۆر.
- سفر: هێمای ستانداردی بۆ 0 نییە.
بەکارهێنانی گۆڕەر
- ژمارە بنووسە → بە رۆمی پیشان دەدرێت.
- ژمارە رۆمی بنووسە → دەگۆڕدرێتەوە بۆ ژمارەی ئاسایی.
نووسینی نائاسایی دەتوانێت ئەنجامی جیاواز بدات.
چۆن ئەم ژمێرەرە بخوێنیتەوە
ئەنجامەکان بۆ ڕێنمایییە. ئەوان پشت بە یاسا و گریمانە و مۆدێلی سادەکراو دەبەستن کە لەوانەیە لەگەڵ دۆخی ڕاستەقینەی تۆ جیاواز بن.
میتۆدۆلۆجی
هەر ژمێرەرێک داخڵکردن، گریمانە و لۆجیکی ژمێرەی دیاریکراو بەکاردەهێنێت. لە پەڕەی میتۆدۆلۆجییەکەدا ڕێبازە گشتییەکە ڕوون دەکەینەوە.
میتۆدۆلۆجی بخوێنەوەسەرچاوە و نوێکردنەوەکان
پێویستە ژمێرەرە گرنگەکان بۆ یاسا فەرمییەکان، ڕێنمایی گشتی یان سەرچاوەی دیاریکراوی تر بگەڕێندرێنەوە.
سەرچاوەکان ببینەژمێرەری پەیوەندیدار
ژمێرەری سەدی
دیار بکە ئایا دەتەوێت بەهای سەدێک بدۆزیتەوە یان دەزانیت بەشێک چەند سەدیی بنەڕەتە، و ئەنجامەکە دەرئەچێت لە هەمان سات.
گۆڕینی پلەی گەرما
ژمارەی پلەی گەرما لە نێوان سیلیزی، فاهرەنهایەت و کێلڤین بگۆڕە و هەموان لە کاتێكدا ببینە.
گۆڕاوەری هێزی کارەبایی
هێز لەنێوان وات، کیلۆوات، میگاوات، گێگاوات، ھەستکراوت، BTU/h، تۆنی ساردکەر، dBm و dBW دەگۆڕێت بە یەک دانە هێنانی زانیاری.